Tách bùn sơn gốc nước ngành vật liệu xây dựng: Slit Saver SS-612 giảm tải bể tự hoại nhà máy

Sơn gốc nước nghe có vẻ “thân thiện môi trường” hơn sơn dung môi, nhưng nước thải rửa thiết bị pha sơn/tráng phủ lại là một trong những dòng thải khó xử lý nhất tôi từng gặp — vì hạt sơn là hệ keo (colloid) rất bền, không tự lắng, và cần liều keo tụ cao hơn hẳn nước thải thông thường. Đây là case tại một nhà máy sản xuất vật liệu tấm ốp tường ngoài (external wall material) ở Nhật Bản, dùng Slit Saver SS-612 để tách bùn sơn trước khi vào bể tự hoại của nhà máy.

Tìm hiểu sâu hơn về những loại bùn khó tách nước trong Cẩm nang xử lý bùn thải.

Bài toán: hạt sơn dạng keo, nồng độ rắn cực cao và COD hoà tan khó tách bằng cơ học

Nước thải đầu vào tại đây có SS lên tới 32.000 mg/L — mức cực cao, phản ánh đúng đặc tính nước rửa thiết bị sơn/tráng phủ vốn mang theo lượng lớn bột màu (pigment) và chất độn (filler) chưa phản ứng. Theo các nghiên cứu về xử lý nước thải sơn gốc nước, COD của dòng thải này dao động rất rộng, từ khoảng 2.800 đến gần 16.000 mg/L tùy chu kỳ súc rửa — con số 2.800 mg/L COD đo được ở dự án này nằm ở ngưỡng thấp của khoảng đó. Vấn đề kỹ thuật cốt lõi là: keo tụ-tạo bông có thể loại bỏ tới khoảng 90% chất rắn lơ lửng, nhưng phần COD hoà tan từ nhựa nền (resin) và phụ gia trong sơn không kết bông được, nên không thể loại bỏ chỉ bằng tách rắn-lỏng cơ học.

Giải pháp: tách sơ cấp bằng con lăn đa đĩa elip, liều polymer cao hơn thông thường

Nhà máy lắp 1 máy Slit Saver SS-612, khe lọc 1,0 mm, công suất động cơ 0,4 kW (3 pha 200V), với mục tiêu giảm tải cho bể tự hoại nội bộ nhà máy. Vì hạt sơn có tính keo bền, liều polymer sử dụng ở đây lên tới 1.500 mg/L — cao hơn đáng kể so với liều polymer 150-350 mg/L thường thấy ở bùn sinh học hay bùn thực phẩm, phản ánh đúng đặc tính khó phá keo của hệ sơn.

Kết quả vận hành

Máy đạt tỷ lệ thu hồi SS 98,5% (32.000 mg/L còn 210 mg/L trong nước lọc), trong khi COD chỉ giảm khoảng 18% (2.800 xuống 2.300 mg/L) — đúng như dự đoán về mặt nguyên lý, vì phần lớn COD còn lại là COD hoà tan từ nhựa nền và phụ gia, không nằm ở dạng hạt rắn nên tách cơ học không xử lý được. Bánh bùn sau ép đạt độ ẩm 22,7-23,9% tùy lưu lượng vận hành; sau khi khách hàng phơi tự nhiên thêm trong túi lọc dạng mềm (flexible container), độ ẩm giảm tiếp xuống còn 26-30% — một bước xử lý bổ sung đơn giản, ít tốn kém để giảm khối lượng chất thải mang đi xử lý.

Vì sao đáng chú ý với thị trường Việt Nam

Việt Nam có ngành sản xuất sơn, vật liệu phủ và tấm ốp xây dựng đang tăng trưởng, nhưng nhiều nhà máy vẫn coi nước rửa thiết bị pha sơn là “nước thải nhẹ” và xả thẳng vào hệ thống xử lý sinh học chung — trong khi SS của dòng thải này có thể cao gấp hàng chục lần nước thải sinh hoạt, đủ sức làm nghẹt hoặc quá tải bể tự hoại/bể sinh học chỉ sau một thời gian ngắn. Tách sơ cấp bằng thiết bị cơ học ngay tại nguồn — trước khi hoà lẫn vào dòng thải chung — là cách xử lý đúng thứ tự ưu tiên: cơ học trước, sinh học/hoá học sau.

Câu hỏi thường gặp