TPHCM đầu tư nhà máy xử lý nước thải lớn nhưng vẫn thiếu mạng lưới thu gom

Báo Lao Động vừa đăng bài phản ánh nghịch lý đang diễn ra tại TPHCM: đầu tư nhà máy xử lý nước thải quy mô lớn nhưng mạng lưới thu gom vẫn chưa theo kịp.

Cụ thể, TPHCM đang vận hành và triển khai nhiều nhà máy xử lý nước thải tập trung với công suất lớn — điển hình là Nhà máy Xử lý nước thải Bình Hưng (huyện Bình Chánh), công suất giai đoạn 2 lên tới 469.000 m³/ngày — nhưng tỉ lệ nước thải thực tế được thu gom vào hệ thống vẫn còn rất thấp do hệ thống cống thu gom còn thiếu và chưa đồng bộ với công suất nhà máy.

Đây là bức tranh không mới nhưng vẫn nhức nhối: xây nhà máy thì được, vì đó là hạng mục có thể đấu thầu, thi công tập trung và quyết toán rõ ràng. Còn mạng lưới cống thu gom thì manh mún, chui qua lòng đô thị dày đặc, chi phí giải phóng mặt bằng khổng lồ và kéo dài nhiều năm — nên thường bị "để sau". Hệ quả là nhà máy đứng chờ nước thải, trong khi nước thải sinh hoạt và công nghiệp vẫn chảy thẳng ra kênh rạch. Câu chuyện này cũng đã được phân tích kỹ hơn trong bài Nhà máy xử lý nước thải lớn nhất TPHCM: 6 năm thi công, bao giờ xong? trên kênh này.

Với góc nhìn ngành, đây chính là lý do vì sao các khu công nghiệp, cụm công nghiệp và nhà máy sản xuất không nên trông chờ vào hạ tầng thu gom đô thị — mà cần chủ động xử lý nước thải và bùn thải tại nguồn. Khi quy chuẩn xả thải ngày càng chặt hơn và cơ quan quản lý tăng cường kiểm tra, hệ thống ép bùn và tách nước thải tại chỗ không còn là "chi phí phụ" mà trở thành điều kiện vận hành bắt buộc. Đầu tư sớm, chủ động, bao giờ cũng rẻ hơn đầu tư khi bị phạt hoặc bị đình chỉ.

— Thợ Ép Bùn