Máy ép bùn ly tâm hay đa đĩa elip: chọn loại nào?

Ba bài so sánh trước mình đã đặt con lăn đa đĩa elip cạnh trục vít, khung bản và băng tải. Còn thiếu một đối thủ nặng ký nhất: máy ly tâm. Nói ngắn: ly tâm thắng khi bạn cần công suất lớn trên mặt bằng nhỏ và chạy kín; con lăn elip thắng ở điện, tiếng ồn, bùn dầu mỡ và việc bật tắt theo ca. Phần còn lại là chọn theo bùn và theo giờ chạy của bạn.

Hai cách tách nước khác nhau tận gốc

Máy ly tâm quay lồng ở tốc độ vài nghìn vòng/phút, lực ly tâm hất chất rắn ra thành lồng, trục vít bên trong đẩy bánh bùn về một đầu. Không có mặt lọc nên không có gì để bít, nhưng mọi thứ quay nhanh thì mòn, rung và ồn.

Con lăn đa đĩa elip thì ngược lại: con lăn quay chậm, đĩa elip lệch pha đóng mở khe lọc để tự đẩy cặn ra, cuối máy có tấm ép khí nén. Ít thứ quay nhanh nên ít ồn, ít điện, nhưng vẫn là một mặt lọc, nên bông bùn phải đủ chắc.

So sánh nhanh

Ly tâm và con lăn đa đĩa elip
Tiêu chí	Ly tâm	Con lăn đa đĩa elip
Độ ẩm bánh bùn	Khoảng 65–84% tùy bùn (độ khô 16–35% theo tài liệu EPA)	Khoảng 74–85% tùy bùn
Thu hồi chất rắn	Khoảng 95%, giữ được bằng cách tăng polymer	Thường 90–95%
Điện năng (tỷ lệ)	Từ 10 trở lên	1
Tiếng ồn	Khoảng 83 dB	Khoảng 63 dB
Khởi động, dừng máy	Mất khoảng một giờ tăng tốc, giảm tốc và súc rửa	Bật là chạy, xả nước khoảng 5 phút đầu và cuối ca
Móng máy	Cần móng chắc, chịu tải động	Khung nhẹ, không cần móng đặc biệt
Bùn dầu mỡ	Khó giữ ổn định	Tốt
Bùn nhiều cát	Mòn lồng và trục vít, cần tách cát trước	Không hợp khi vô cơ trên khoảng 30%
Đại tu	Khoảng 2 năm một lần	Khoảng 5 năm một lần
Quan sát bùn	Máy kín, khó nhìn bùn cấp và nước tách	Thiết kế hở, nhìn được bông bùn

Bảng dựa theo tài liệu kỹ thuật Kendensha và đặc tính chung của từng họ máy. Độ ẩm của hai bên chồng lên nhau khá nhiều, nên đừng chọn theo con số catalog. Với một loại bùn cụ thể, phải chạy thử mới biết bên nào khô hơn.

Bảng so sánh máy ép bùn ly tâm và con lăn đa đĩa elip theo điện năng, tiếng ồn, khởi động, đại tu, độ ẩm bánh bùn và công suất — Ly tâm mạnh ở công suất lớn và chạy kín; con lăn đa đĩa elip mạnh ở điện năng, tiếng ồn và bật tắt theo ca.

Điện năng: khoản cộng dồn mỗi ngày

Đây là chỗ chênh lớn nhất. Giả sử trạm chạy 8 giờ mỗi ngày, 300 ngày mỗi năm. Nếu máy con lăn elip dùng khoảng 1 kW thì ly tâm cùng tải dùng từ khoảng 10 kW trở lên. Chênh lệch là từ 9 kW × 2.400 giờ ≈ 21.600 kWh mỗi năm trở lên. Số liệu minh họa, bạn nhân với giá điện của mình để ra con số thật, rồi cộng thêm 10 năm vào tổng chi phí sở hữu.

Nên chọn ly tâm khi

Trạm lớn, chạy liên tục gần 24/24, mặt bằng chật và cần một máy gánh tải lớn.
Cần máy kín vì mùi, khí hoặc vi sinh, và đã có phòng máy cách âm.
Có đội bảo trì cơ khí hoặc hợp đồng bảo trì với nhà sản xuất, đã có ngân sách phụ tùng mòn.
Bùn chạy thử cho độ khô tốt hơn rõ rệt và mức khô đó thật sự cần cho nơi nhận bùn.

Nên chọn con lăn đa đĩa elip khi

Trạm nhỏ và vừa, chạy theo ca, bật tắt hằng ngày.
Bùn nhiều dầu mỡ, bùn DAF, bùn đổi tính chất theo mẻ sản xuất.
Muốn giảm điện, giảm tiếng ồn và ít người trực máy.
Không có móng chịu tải động hoặc phải đặt máy ở tầng, trên sàn thép.

Không chọn con lăn elip nếu bùn nhiều cát, hạt cứng, hoặc nơi nhận bùn đòi khô hơn mức máy đạt trong lần chạy thử. Mình đã viết đủ các điểm yếu ở bài giới hạn của máy con lăn đa đĩa elip.

Câu hỏi thường gặp

Máy ly tâm có cho bánh bùn khô hơn không?

Có thể, tùy bùn. Tài liệu EPA ghi độ khô bánh bùn ly tâm với bùn nước thải khoảng 16–35%, tức độ ẩm khoảng 65–84%. Con lăn elip khoảng 74–85%. Hai khoảng chồng nhau nên phải chạy thử với bùn thật.

Vì sao máy ly tâm tốn điện như vậy?

Lồng quay ở tốc độ rất cao để tạo lực ly tâm hàng nghìn lần trọng lực, động cơ chính và động cơ vi sai chạy liên tục. Máy con lăn elip quay chậm và chỉ dùng khí nén cho tấm ép.

Trạm nhỏ có nên dùng ly tâm không?

Thường không kinh tế. Thời gian tăng tốc, giảm tốc và súc rửa chiếm phần lớn ca chạy ngắn, trong khi chi phí bảo trì vẫn tính theo giờ chạy và độ mòn.

Đang có máy ly tâm thì có nên thay không?

Chỉ nên tính khi máy cũ sắp tới kỳ đại tu lớn, điện và phụ tùng đang là gánh nặng, hoặc tải bùn đã giảm nhiều so với thiết kế. Hãy so chi phí cho mỗi tấn chất rắn khô của cả hai phương án.

Bùn của bạn thuộc nhóm nào, gửi mình vài số liệu cơ bản qua trang liên hệ: nguồn bùn, lưu lượng, nồng độ, số giờ chạy. Mình nói thẳng nếu Slit Saver không hợp.

Nguồn số liệu

Bảng so sánh công nghệ trên trang Slit Saver (tài liệu kỹ thuật Kendensha).
Các nguồn nêu cuối bài máy ly tâm tách bùn và sự cố thường gặp, gồm tài liệu EPA về máy ly tâm.

Mình là đại diện bán hàng của Kendensha nên có lập trường về Slit Saver. Bài nói theo họ công nghệ, không nhắm vào hãng nào. Số liệu mang tính tham khảo, cần xác nhận bằng chạy thử trên bùn thật.

— Thợ Ép Bùn