Nhà máy thực phẩm đông lạnh tại Nhật Bản bỏ lưới lọc phải vệ sinh 3 lần/ngày, chuyển sang Slit Saver SS-612

Có những bài toán nước thải không nằm ở chỉ số ô nhiễm phức tạp, mà nằm ở một chi tiết rất đời thường: một chiếc lưới lọc cũ, cứ vài giờ lại phải tháo ra cọ rửa vì nghẹt dầu. Đây là một dự án thực tế tôi theo dõi tại một nhà máy chế biến thực phẩm đông lạnh ở Nhật Bản — nơi thiết bị lọc tách rắn-lỏng đời cũ đã xuống cấp, buộc đội vận hành phải vệ sinh thủ công nhiều lần mỗi ca.

Tìm hiểu sâu hơn về những loại bùn khó tách nước trong Cẩm nang xử lý bùn thải.

Bài toán / bối cảnh kỹ thuật

Nước thải từ công đoạn sơ chế và cấp đông thực phẩm (rã đông, rửa nguyên liệu, làm mát bằng nước phun) thường mang theo lượng lớn dầu mỡ động vật lẫn trong dòng thải — trong dự án này, hàm lượng dầu mỡ đo bằng phương pháp n-hexane lên tới khoảng 450 mg/L, cùng SS khoảng 3.000 mg/L và BOD khoảng 4.000 mg/L ở đầu vào. Đây là đặc điểm điển hình của nước thải chế biến thực phẩm đông lạnh có gốc hải sản/thịt: dầu mỡ ở dạng phân tán dễ bám dính, khiến các loại lưới lọc tĩnh (static screen) bị bít lỗ lọc (blinding) rất nhanh. Thực tế tại nhà máy này, thiết bị lọc cũ phải vệ sinh tới 3 lần mỗi ngày chỉ vì nghẹt dầu — một chi phí nhân công lặp đi lặp lại mà nhiều nhà máy thực phẩm đông lạnh coi là “chuyện đương nhiên phải chịu”.

Giải pháp

Nhà máy quyết định thay thế toàn bộ cụm lọc cũ bằng Slit Saver model SS-612 (kèm bộ ép đơn giản — Simple Press) — dòng thiết bị tách rắn-lỏng dùng con lăn đa đĩa elip quay liên tục. Khác với lưới lọc tĩnh chỉ dựa vào trọng lực và dễ bị bít bởi lớp dầu mỡ bám dính, cơ chế đĩa quay liên tục của Slit Saver liên tục làm mới bề mặt lọc trong lúc vận hành, giảm đáng kể tần suất phải dừng máy vệ sinh. Thiết bị chỉ tiêu thụ 0,4kW điện, vận hành 12 giờ/ngày, phù hợp lắp trong không gian nhà xưởng chế biến thực phẩm vốn đã chật hẹp.

Kết quả vận hành

Theo số liệu đo trung bình trong 2 tuần vận hành liên tục, hệ thống xử lý lưu lượng 45 m³/h ở nồng độ chất rắn khoảng 0,3%, tương đương năng suất xử lý 135 kgDS/h. Bã rắn sau tách ép đạt độ khô 35,7% — so với lưới lọc cũ trước đó chỉ đạt độ khô khoảng 11,8% (bã rất ướt, đội vận hành từng phải vắt tay hỗ trợ). Việc nâng độ khô bã giúp giảm mạnh thể tích bã cần thu gom, đồng thời loại bỏ hẳn tình trạng phải dừng máy cọ rửa 3 lần/ngày do nghẹt dầu — một cải thiện vận hành âm thầm nhưng có giá trị cộng dồn lớn qua từng năm.

Vì sao đáng chú ý với thị trường Việt Nam

Ngành chế biến thực phẩm đông lạnh, đặc biệt các nhà máy có nguyên liệu gốc hải sản hoặc thịt, tại Việt Nam cũng đối mặt cùng vấn đề: dầu mỡ bám dính khiến lưới lọc tĩnh nghẹt nhanh, tốn nhân công vệ sinh và dễ bị phạt vì vượt ngưỡng dầu mỡ xả thải nếu khâu tiền xử lý không ổn định. Việc chuyển từ lưới lọc tĩnh sang thiết bị lọc có cơ chế tự làm sạch liên tục là một hướng đầu tư đáng cân nhắc cho các nhà máy đang phải trả chi phí nhân công lặp lại mỗi ngày chỉ để cọ rửa thiết bị. Xem thêm các ứng dụng thiết bị KDS trong ngành thực phẩm & đồ uống.

Câu hỏi thường gặp