Từ bánh bùn phải vắt tay phơi nắng đến tách ép tự động: nhà máy chế biến thực phẩm Nhật Bản dùng Slit Saver SS-511D cho bùn hoạt tính dư

Trước khi lắp thiết bị mới, đội vận hành ở một nhà máy chế biến thực phẩm tại Nhật Bản mà tôi theo dõi phải làm một việc nghe khá cực nhọc: vắt tay bánh bùn dư rồi đem phơi nắng cho khô bớt trước khi đem đi xử lý tiếp. Đây là hệ quả của một thiết bị tách nước cũ hoạt động không hiệu quả với bùn hoạt tính dư từ hệ thống xử lý nước thải sinh học của nhà máy.

Tìm hiểu sâu hơn về vì sao bùn ép mãi không khô trong Cẩm nang xử lý bùn thải.

Bài toán / bối cảnh kỹ thuật

Bùn hoạt tính dư (excess activated sludge) sinh ra từ quá trình xử lý sinh học hiếu khí luôn là loại bùn khó tách nước hơn bùn sơ cấp thông thường: vi sinh vật trong bùn hoạt tính giữ nước trong cấu trúc tế bào và lớp polymer ngoại bào (EPS), khiến bùn có xu hướng giữ ẩm rất cao nếu không được keo tụ đúng cách trước khi ép. Tại nhà máy này, nước bùn đầu vào có SS khoảng 12.000 mg/L, BOD khoảng 840 mg/L, COD khoảng 5.600 mg/L — đặc trưng của bùn dư từ xử lý nước thải thực phẩm giàu hữu cơ. Với thiết bị cũ, bánh bùn sau ép chỉ đạt độ khô khoảng 10%, quá ướt để xử lý tiếp, buộc nhân viên phải vắt tay hỗ trợ rồi phơi nắng — vừa tốn công, vừa phụ thuộc thời tiết.

Giải pháp

Nhà máy chuyển sang dùng Slit Saver SS-511D (dẫn động xi-lanh khí nén) với khe lọc 1,0mm, kết hợp hệ pha chế định lượng polymer tự động dùng Polyferric Sulphate phối hợp polymer trợ keo tụ. Tổng công suất điện hệ thống 2,2kW (1,2kW cho phần tách ép + 1,0kW cho phần châm hóa chất), vận hành 8 giờ/ngày. Việc keo tụ đúng liều trước khi đưa vào con lăn đa đĩa elip giúp bông bùn kết dính chặt hơn, tách nước hiệu quả hơn nhiều so với thiết bị cũ.

Kết quả vận hành

Ở công suất xử lý 0,7 m³/h với nồng độ chất rắn đầu vào khoảng 1,5%, hệ thống đạt năng suất 10,5 kgDS/h với liều Polyferric Sulphate khoảng 1.500 mg/giờ. Tỷ lệ thu hồi SS đạt 90%, bánh bùn sau ép đạt độ ẩm 18% — so với thiết bị cũ chỉ đạt độ khô khoảng 10% (phải vắt tay, phơi nắng). Bánh bùn sau khi ép bằng Slit Saver có thể đem thải bỏ trực tiếp mà không cần xử lý phụ thêm nào, giúp giảm mạnh khối lượng công việc thủ công cho đội vận hành. Ghi nhận trong giai đoạn nghiệm thu, ở nồng độ chất rắn 2,2% và lưu lượng 500–1.000 L/giờ, độ ẩm bánh bùn dao động 78–85% tùy tải.

Vì sao đáng chú ý với thị trường Việt Nam

Rất nhiều nhà máy chế biến thực phẩm tại Việt Nam vận hành hệ thống xử lý nước thải sinh học nhưng chưa đầu tư đúng mức cho khâu tách nước bùn dư — kết quả là bánh bùn quá ướt, phải phơi nắng hoặc thuê xe hút bùn lỏng với chi phí vận chuyển cao hơn nhiều so với vận chuyển bùn đã tách nước. Việc kết hợp keo tụ đúng liều với thiết bị tách ép cơ học giúp giảm đáng kể khối lượng bùn cần xử lý cuối, đồng thời loại bỏ hoàn toàn công đoạn vắt tay thủ công. Xem thêm ứng dụng thiết bị KDS trong ngành thực phẩm & đồ uống.

Câu hỏi thường gặp