Nâng độ khô bánh bùn chế biến thủy sản từ 11,8% lên 35,7%: case study nhà máy hải sản Nhật Bản

Có một chi tiết trong hồ sơ dự án này khiến tôi chú ý ngay: đây không phải lần đầu nhà máy này làm việc với Slit Saver. Trước khi lắp thêm hai máy SS-616 cho dây chuyền xử lý nước thải chính, họ đã có sẵn ba máy Slit Saver khác chạy cho các dây chuyền đông lạnh và chả cá (surimi). Một khách hàng chế biến hải sản tại vùng Kanto, Nhật Bản, quay lại đặt thêm máy — đó thường là tín hiệu đáng tin hơn bất kỳ con số quảng cáo nào.

Tìm hiểu sâu hơn về cách đọc chỉ tiêu bùn thải (TS, SS, VS, độ ẩm) trong Cẩm nang xử lý bùn thải.

Bài toán / bối cảnh kỹ thuật

Nước thải chế biến hải sản có đặc điểm khá riêng: giàu protein hòa tan lẫn dạng hạt, nhiều dầu mỡ động vật (đo bằng chỉ tiêu n-hexane), lẫn vụn da, vảy, xương cá — và lưu lượng, nồng độ ô nhiễm dao động mạnh theo ca sản xuất, theo mùa đánh bắt. Trong dự án này, nước thải đầu vào có SS 2.000 mg/L, BOD 4.000 mg/L, dầu mỡ 450 mg/L. Trước khi lắp Slit Saver, nhà máy dùng hệ thống sàng lọc (screen) thông thường ở khâu tách rắn sơ bộ. Vấn đề là sàng lọc tĩnh dễ bị bít tắc bởi các hạt protein mềm, dẻo, khiến bánh bùn thu được rất ướt — độ khô chỉ đạt 11,8%, đến mức công nhân phải vắt tay để giảm bớt thể tích trước khi mang đi xử lý. Đây vừa là vấn đề hiệu suất, vừa là vấn đề vệ sinh lao động.

Giải pháp

Nhà máy lắp hai máy Slit Saver SS-616 (công suất động cơ 0,4 kW mỗi máy), vận hành 12 giờ/ngày, thay cho hệ thống sàng cũ. Khác với sàng tĩnh chỉ lọc theo trọng lực và dễ nghẹt, Slit Saver dùng con lăn đa đĩa elip ép dần bông bùn (đã trợ keo tụ bằng polymer, liều 250 mg/L) qua khe lọc hẹp — cơ chế này tạo áp lực cơ học liên tục và ổn định, phù hợp với bùn giàu protein và dầu mỡ vốn khó ép bằng thiết bị lọc trọng lực thông thường.

Kết quả vận hành

Độ khô bánh bùn tăng từ 11,8% (hệ thống sàng cũ) lên 35,7% sau khi đổi sang Slit Saver — theo ghi nhận của nhà máy, mức cải thiện này giúp giảm hơn 60% thể tích bã bùn cần vận chuyển và xử lý bên ngoài. Đây là con số có ý nghĩa thực tế lớn: chi phí vận chuyển và xử lý bùn thải bên ngoài thường tính theo khối lượng hoặc thể tích, nên mỗi điểm phần trăm tăng thêm về độ khô đều trực tiếp giảm chi phí vận hành. Ngoài ra, nhà máy cũng ghi nhận tần suất vệ sinh thủ công giảm đáng kể — công nhân không còn phải vắt tay bã bùn như trước.

Vì sao đáng chú ý với thị trường Việt Nam

Ngành chế biến thủy sản Việt Nam — từ tôm, cá tra, cá basa đến các dây chuyền surimi, chả cá — đều phát sinh loại bùn thải tương tự: giàu protein, dầu mỡ, khó tách nước bằng thiết bị sàng lọc thông thường. Việc một nhà máy tại Nhật Bản đã tin dùng Slit Saver ở nhiều công đoạn khác nhau (đông lạnh, chả cá, và nay là xử lý nước thải chính) trước khi mở rộng thêm hai máy nữa là một dữ liệu tham khảo hữu ích cho các nhà máy thủy sản Việt Nam đang gặp vấn đề bánh bùn quá ướt. Xem thêm tại ứng dụng ngành thủy hải sản của tôi.

Câu hỏi thường gặp